Hulp bij zelfdoding bij zgn. voltooid leven (zonder medische grondslag)

Wet- en regelgeving over euthanasie in Zuid-Europa

Door mr. Patrick Garré De heer Garré is jurist bij de Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid In een artikel uit het NJB vorig jaar bespreekt prof. mr. Aart Hendriks[1] uit juni…

Door mr. Patrick Garré
De heer Garré is jurist bij de Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid

In een artikel uit het NJB vorig jaar bespreekt prof. mr. Aart Hendriks[1] uit juni 2020 de ontwikkelingen in verband met levensbeëindiging op verzoek in Frankrijk, Italië, Spanje en Portugal. Door de invloed van de katholieke kerk leek een dergelijk thema onbespreekbaar in deze zuidelijke Europese landen, maar door nieuwe wetgevende initiatieven en de rechtspraak van de hoogste rechtscolleges (zoals in Italië) staan euthanasie en hulp bij zelfdoding ook in die landen hoog op de maatschappelijke agenda.

Nog geen legalisering euthanasie in Frankrijk

Op het eerste zicht bestaat er in Frankrijk een absoluut verbod op euthanasie. De Franse wetgevende vergaderingen hebben tot nu toe elk voorstel tot legalisering verworpen, ook al is een groot deel van de bevolking voorstander van bepaalde vormen van levensbeëindigend handelen op verzoek. De wet Leonetti (2005, aangepast in 2016) verbiedt zinloos medisch handelen en staat toe dat de patiënt na het verlenen van palliatieve sedatie komt te overlijden, valt een diepe en continue sedatie onder palliatieve behandeling en moet de arts de wens van de patiënt respecteren om niet te worden behandeld.

Baanbrekende uitspraak in Italië

In Italië zorgde de zaak “Fabo” voor een baanbrekende uitspraak van het Constitutioneel Hof. Fabo was als gevolg van een auto-ongeluk verlamd geraakt en blind geworden. Een Italiaans parlementslid had de patiënt naar Zwitserland gebracht waar Fabo werd gedood op zijn verzoek. De volksvertegenwoordiger werd in Italië vervolgd wegens het overtreden van het verbod tot helpen bij zelfdoding. Het Constitutioneel Hof oordeelde dat hulp bij zelfdoding onder bepaalde omstandigheden echter niet strafbaar is en vroeg het Parlement om op dat vlak de nodige initiatieven te nemen. Ook in Italië zou een grote meerderheid van de bevolking euthanasie willen decriminaliseren.

Goedkeuringen in Spanje en Portugal

In Spanje en Portugal zijn reeds wetsvoorstellen goedgekeurd in de nationale parlementen die euthanasie en zelfdoding op verzoek onder bepaalde voorwaarden mogelijk maken. Het artikel van Hendriks schetst de context, de voorwaarden en de mogelijke belemmeringen (zoals de bereidheid bij artsen om de ingreep uit te voeren of uitspraken van de bevoegde grondwettelijke hoven) in deze landen in 2020. Sindsdien is in Spanje de euthanasiewet definitief goedgekeurd op 18 maart 2021 en zal deze in werking treden in juni 2021, zelfs al zou het Spaanse Constitutionele Hof de wetgeving nog ongrondwettelijk verklaren.[2] De patiënt moet lijden  aan een “ernstige en ongeneeslijke ziekte” of een “ernstige, chronische en invaliderende aandoening”, dat “voortdurend en ondraaglijk fysiek of psychisch lijden veroorzaakt. In tegenstelling tot de Nederlandse Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding (WtL) moet de uitvoerende arts over een positief advies beschikken van de tweede arts en moet hij de euthanasie vóór de uitvoering ervan voorleggen aan de Evaluatie en Controlecommissie (CEC).

Uitvoering euthanasie door verpleegkundigen

Ook in Portugal keurde de wetgevende vergadering een voorstel tot legalisering goed dat sterk gelijkt op datgene wat in buurland Spanje van toepassing zal zijn. Het grote verschil is dat ook de verpleegkundigen, weliswaar onder toezicht van een arts, de levensbeëindigende handeling kunnen uitvoeren. Bovendien is de steun onder de Portugese bevolking beperkt (50 %) en heeft de Ethische Raad van de artsenorganisatie zich tegen deze voorstellen gekant. Het Portugees Constitutioneel Tribunaal heeft de euthanasiewet op 15 maart 2021 ongrondwettelijk verklaard. Volgens dit hoogste rechtscollege was de voorwaarde van een definitief en zeer ernstig letsel volgens de wetenschappelijke consensus te vaag om op deze basis euthanasie te kunnen uitvoeren. Het is niet duidelijk wat er nu zal gebeuren; het parlement kan het ontwerp weer intrekken of de tekst herwerken en opnieuw ter stemming voorleggen.[3]

Deze nieuwe wetgevingen lijken grotendeels op datgene wat ook in de Nederlandse WtL is voorzien, behalve de mogelijke uitvoering door verpleegkundigen (in Portugal), de strengere voorwaarden rond wilsbekwaamheid, het verplicht positief advies van de tweede arts en de voorafgaande toetsing door bijzondere commissies.

Als organisatie die opkomt voor het kwetsbare leven is Juristenvereniging Pro Vita uiteraard zeer bezorgd over deze ontwikkelingen in Europa. We wensen onze leden dan ook hierover zoveel en zo nauwkeurig mogelijk te informeren. Mocht u kennis hebben van recente ontwikkelingen op het vlak van wetgeving rond ethische thema’s (zoals euthanasie, abortus, draagmoederschap, embryo’s enz.)in andere landen, laat het ons gerust weten.

Lees hier het hele artikel van Aart Hendriks.

[1] Prof. mr. A.C. Hendriks is hoogleraar gezondheidsrecht aan de Universiteit Leiden.

[2] Europees Instituut voor Bio-ethiek: Spanje: Euthanasiewet binnenkort ongrondwettelijk verklaard? https://www.ieb-eib.org/nl/nieuws/einde-van-het-leven/euthanasie-en-geassisteerde-zelfmoord/spanje-euthanasiewet-binnenkort-ongrondwettelijk-verklaard-1985.html

[3] Europees Instituut voor Bio-Ethiek: Portugal: Euthanasiewet ongrondwettelijk verklaard, https://www.ieb-eib.org/nl/nieuws/einde-van-het-leven/euthanasie-en-geassisteerde-zelfmoord/portugal-euthanasiewet-ongrondwettelijk-verklaard-1972.html

Reacties uitgeschakeld voor Wet- en regelgeving over euthanasie in Zuid-Europa

Leven we in een euthanasie-bubble?

MC, 22 oktober 2019, auteur: Jannes H Mulder, ex-internist-oncoloog Rotterdam. Aanvankelijk leek de glijdende schaal en het hellende vlak waarop euthanasie zich bevond, retoriek. Met de kennis van nu blijkt er…

MC, 22 oktober 2019, auteur: Jannes H Mulder, ex-internist-oncoloog Rotterdam.

Aanvankelijk leek de glijdende schaal en het hellende vlak waarop euthanasie zich bevond, retoriek. Met de kennis van nu blijkt er wel degelijk een glijdende euthanasie-schaal te zijn. We zijn opgeschoven van terminale patiënten met kanker via patiënten met ernstige aandoeningen naar mensen wiens leven voltooid is. Achteraf zie ik ook een hellend medisch vlak dat zich zelfs wil richten op levensproblemen.

In deze Nederlandse euthanasie-bubble wordt de arts – héél opvallend – verantwoordelijk voor de dood van een ander, terwijl die ander zijn of haar verantwoordelijkheid zelf hoort te dragen. Wat mij ook ziende blind maakte zijn de films en TV-uitzendingen over euthanasie vol zelfrechtvaardiging.

U kunt het artikel hier verder lezen.

Reacties uitgeschakeld voor Leven we in een euthanasie-bubble?

Symposium ‘Waardevol tot het einde’

Vrijdag 25 november organiseerde het Platform Zorg voor Leven een symposium onder de titel ‘Waardevol tot het einde. Voltooid leven in perspectief’. De laatste jaren gaan stemmen op om mensen…

Vrijdag 25 november organiseerde het Platform Zorg voor Leven een symposium onder de titel ‘Waardevol tot het einde. Voltooid leven in perspectief’. De laatste jaren gaan stemmen op om mensen die een ‘voltooid leven’ hebben, te helpen bij zelfdoding. Een commissie onder leiding van D66-senator prof. dr. P. Schnabel adviseerde in februari 2016 niet over te gaan tot ruimere juridische mogelijkheden voor hulp bij zelfdoding; deze zijn onnodig en onwenselijk.

Reacties uitgeschakeld voor Symposium ‘Waardevol tot het einde’

Uitnodiging symposium ‘Waardevol tot het einde’

Op vrijdag 25 november 2016 vindt er een symposium plaats om bewustwording te creëren en alternatieven te zetten tegenover de oplossing van ‘hulp bij zelfdoding bij een voltooid leven’. Klik…

Symposium waardevol tot het eindeOp vrijdag 25 november 2016 vindt er een symposium plaats om bewustwording te creëren en alternatieven te zetten tegenover de oplossing van ‘hulp bij zelfdoding bij een voltooid leven’.

Klik hier om de flyer te openen

Reacties uitgeschakeld voor Uitnodiging symposium ‘Waardevol tot het einde’

Kabinet: ruimte voor hulp bij zelfdoding bij voltooid leven

Mensen die weloverwogen menen dat hun leven voltooid is, moeten onder strikte en zorgvuldige criteria in staat worden gesteld dit leven op een voor hen waardige wijze af te sluiten….

Mensen die weloverwogen menen dat hun leven voltooid is, moeten onder strikte en zorgvuldige criteria in staat worden gesteld dit leven op een voor hen waardige wijze af te sluiten. Het kabinet wil in overleg met verschillende zorgpartijen een nieuwe wet uitwerken, waarin dit uitgangspunt wordt vormgegeven. Het gaat dan om een systematiek aanvullend op en naast de huidige euthanasiewet. De ministers Edith Schippers (VWS) en Ard van der Steur (VenJ) schrijven dit vandaag namens het kabinet in een brief aan de Tweede Kamer. Zij reageren hiermee op het rapport ‘Voltooid Leven’ van de commissie-Schnabel.

Reacties uitgeschakeld voor Kabinet: ruimte voor hulp bij zelfdoding bij voltooid leven

Adviescommissie voltooid leven: Geen verruiming juridische mogelijkheden inzake hulp bij zelfdoding

Noch naar aantal noch naar aard maakt de problematiek van ‘voltooid leven’ een herziening of wijziging van de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding (WTL) nodig of…

Noch naar aantal noch naar aard maakt de problematiek van ‘voltooid leven’ een herziening of wijziging van de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding (WTL) nodig of wenselijk. Hetzelfde geldt voor de relevante bepalingen in het Wetboek van Strafrecht (artikel 293 en 294). De adviescommissie ziet geen noodzaak om de juridische mogelijkheden voor hulp bij zelfdoding te verruimen.

Reacties uitgeschakeld voor Adviescommissie voltooid leven: Geen verruiming juridische mogelijkheden inzake hulp bij zelfdoding

Vonne van der Meer: de krankzinnigheid van ‘klaar met leven’

In de nieuwe roman van Vonne van der Meer (62) is de ‘Klaar met leven-wet’ aangenomen. Over een paar jaar zou die wet zomaar realiteit kunnen zijn, denkt de schrijfster.

In de nieuwe roman van Vonne van der Meer (62) is de ‘Klaar met leven-wet’ aangenomen. Over een paar jaar zou die wet zomaar realiteit kunnen zijn, denkt de schrijfster.

Reacties uitgeschakeld voor Vonne van der Meer: de krankzinnigheid van ‘klaar met leven’

‘Samen dood’ is schijnromantiek

De wens van stellen om samen te sterven is begrijpelijk, vindt Esmé Wiegman. Maar als de overheid hulp bij zelfdoding toestaat, versterkt dat het negatieve beeld van ouderdom.

De wens van stellen om samen te sterven is begrijpelijk, vindt Esmé Wiegman. Maar als de overheid hulp bij zelfdoding toestaat, versterkt dat het negatieve beeld van ouderdom.

Reacties uitgeschakeld voor ‘Samen dood’ is schijnromantiek

A recession is no time for assisted suicide, says disabled British peer

Moves to legalise assisted suicide in Britain are a threat to the disabled during a time of economic hardship, says Baroness Campbell of Surbiton, a disabled peer. She told the…

Moves to legalise assisted suicide in Britain are a threat to the disabled during a time of economic hardship, says Baroness Campbell of Surbiton, a disabled peer. She told the London Telegraph that it was “a dangerous time” to consider to consider changes to legislation when people on welfare were being described as scroungers who are a burden on society.

Reacties uitgeschakeld voor A recession is no time for assisted suicide, says disabled British peer

Type uw zoekwoord in onderstaand veld. Druk hierna op enter/return om te zoeken