Duiding
Zwangerschapsafbreking tot 24 weken, abortus provocatus

In Nederland worden ruim 30.000 abortussen per jaar uitgevoerd, dat zijn zwangerschappen die tot 24 weken worden afgebroken. Zie Jaarrapportage 2017 van de Wet afbreking Zwangerschap van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, Utrecht, januari 2019.

Om een idee te krijgen waar het bij de abortuspraktijk in Nederland om gaat, worden hier een aantal cijfers weergegeven (pagina 6 van het rapport):

  • Aantal zwangerschapsafbrekingen 30.523: bij vrouwen in Nederland woonachtig: 27.028; bij vrouwen in buitenland woonachtig: 3.482.
  • Zwangerschapsduur bij de afbreking: Eerste trimester t/m 12 weken: 24.994; Tweede trimester 13-24 weken: 5.529
  • Zwangerschapsafbreking bij tieners: 2.658
  • Aantal zwangerschapsafbrekingen in een abortuskliniek: 27.766. Aantal zwangerschapsafbrekingen in een ziekenhuis: 2.757
Wettelijke regelingen afbreking zwangerschappen

De afbreking van de zwangerschap is geregeld in drie wettelijke regelingen: De Wet afbreking zwangerschap, het Besluit afbreking zwangerschap en enkele bepalingen in het Wetboek van Strafrecht.

Uitgangspunten zijn: ten eerste dat aan een vrouw, die zich in een noodsituatie bevindt als gevolg van een ongewenste zwangerschap, hulp moet worden geboden. Daarbij dienen de vrouw, de arts en andere hulpverleners die bij de voorbereiding van een beslissing omtrent zwangerschapsafbreking betrokken zijn, de grootst mogelijke zorgvuldigheid te betrachten. Het tweede uitgangspunt is, dat het ongeboren leven bescherming toekomt. Daartoe zijn procedurele waarborgen in de wet opgenomen (MvT, TK 15475, nr 3, p. 9).

Verder beoogt de wet waarborgen te bieden, om te bereiken dat de zwangerschapsafbreking in medisch opzicht en vanuit het oogpunt van goede nazorg voor de vrouw, aan hoge eisen voldoet.

Hoofdlijnen Wet Afbreking Zwangerschap (WAZ)

De Wet Afbreking Zwangerschap (WAZ)  bevat regels voor de besluitvorming en de uitvoering van zwangerschapsafbrekingen. Verder bevat de wet regels inzake vergunningen en de eisen die aan inrichtingen -waar abortus mag worden uitgevoerd- worden gesteld. Voorts geeft de WAZ regels inzake registratie van de behandelingen, gericht op het afbreken van de zwangerschap, regels die erop gericht zijn om commercialisering tegen te gaan.  Ook geeft de WAZ aan, dat niemand verplicht kan worden aan een zwangerschapsafbreking medewerking te verlenen, als hij/zij in het algemeen of in een concreet geval onoverkomelijke bezwaren heeft.

Daarnaast bevat de WAZ in de artikelen 15 t/m 18 strafbepalingen. De tegenstelling tussen enerzijds regulering en anderzijds het verbod op afbreking zwangerschap vinden we ook terug in de wet. Aanvaard is dat een zwangerschap mag worden afgebroken, als aan bepaalde voorwaarde is voldaan. Er moet o.a sprake zijn van een onontkoombare noodsituatie. De wetgever heeft geen nadere toelichting gegeven bij het begrip noodsituatie. Het besluit of er sprake is van een noodsituatie wordt overgelaten aan de verantwoordelijkheid van de vrouw en de arts (MvT, TK 15475, nr 3, p. 18). Toetsing van het bestaan van een noodsituatie vindt plaats in de praktijk.

Parlementaire discussie over zgn. abortuspil

Per 1 februari 2017 is het voorstel tot wijziging van de Wet afbreking zwangerschap, om medicamenteuze zwangerschapsafbreking bij de huisarts mogelijk te maken aan de Kamer aangeboden (Kamerstuk 34 673).

Bij brief van 1 november 2017 (Kamerstuk 34 700, nr. 50) is de Kamer bericht over het kabinetsbesluit om dit wetsvoorstel in te trekken. Het kabinetsbesluit sluit aan bij de door de vier regeringspartijen over dit wetsvoorstel getrokken conclusie. Aan die conclusie liggen ten grondslag dat de Raad van State zeer kritisch over het wetsvoorstel heeft geadviseerd, dat de abortuspil afdoende beschikbaar is en dat de administratieve lasten vanwege de voorgestelde vergunningsplicht tot veel discussie bij de huisartsen heeft geleid. Deze aspecten hebben de vier partijen tot de eensluidende conclusie gebracht dat het wetsvoorstel niet dient te worden voortgezet.

Op 15 februari 2018 kwam Groen links en PvdA met een initiatiefvoorstel om legale medicamenteuze afbreking van de zwangerschap via de huisarts mogelijk te maken.  Een maand later lanceerde de VBOK een tegenpetitie, mede ondersteund door Juristenvereniging Pro Vita.

Op 6 september 2018 werd de petitie ‘De abortuspil niet bij de huisarts – vrouw en kind verdienen beter‘ door Vereniging ter Bescherming van het Ongeboren Kind (VBOK) aangeboden aan de Tweede Kamer.

Zie ook vragen en antwoorden bij de abortuspil.

Koppeling naar wet
Kamerstukken
‘Geen abortusdebat over extreme situaties’

Nederlands Dagblad, 23 oktober 2019. Auteur: Hans-Lucas Zuurman, redacteur. In De Basiliek in Veenendaal gaat vanavond de christelijke antiabortusfilm Unplanned in première. Is het debat over abortus in Nederland toe…

Tijd voor een nieuw abortusdebat dat het gevoel overstijgt

OPINIE door mr. Marie-Thérèse Hengst. Dit artikel verscheen eerder op 24 mei 2019 in Katholiek Nieuwsblad – zie www.katholieknieuwsblad.nl. Dat ouders levenloos geboren kinderen in het bevolkingsregister kunnen laten inschrijven,…

De registratie van een geaborteerde foetus

Nederlands Juristenblad (NJB), blog 29 april 2019, door Lisette ten Haaf.   Lisette ten Haaf is docent Rechtstheorie aan de Universiteit Utrecht en promoveert aan de VU op de juridische status…

Yara maakt duidelijk dat abortus over beëindigen mensenleven gaat

Reformatorisch Dagblad 24 april 2019, door hoofdredactie. De Evangelische Omroep heeft beslist iets losgemaakt met de uitzending van het programma NieuwLicht van deze week. Daarin staat de ingrijpende en emotionele…

Hoe Yara’s kind na abortus werd erkend

Reformatorisch Dagblad 20 april 2019, door  Jakko Gunst. Sinds begin dit jaar kunnen voor de geboorte overleden kinderen officieel worden geregistreerd bij de burgerlijke stand. Ook de allerkleinsten die overleden…

Foetus na abortus ingeschreven in bevolkingsregister

NOS: Zaterdag 20 april 2019, binnenland. De NOS berichtte op 20 april 2019 dat  – voor zover bekend – voor het eerst een foetus na een abortus is ingeschreven als…

Stijging aantal abortussen om afwijking

NPV, 8 februari 2019. Interview NPV-directeur Diederik van Dijk. In 2017 kozen 1.152 vrouwen voor abortus omdat hun kind een afwijking had. In 2016 waren dat er 1.011. Dat blijkt uit…

VN: ‘Recht op abortus’. Hoe juridische soevereiniteit lidstaten wordt genegeerd

NJB, 05 februari 2019, door mr. Marie-Thérèse Hengst.  De auteur is jurist internationaal en Europees recht. Het Mensenrechtencomité van de Verenigde Naties (HRC) vindt dat lidstaten niet zelf hun abortuswetgeving…

Paus: abortus is geen mensenrecht

ND, 4 februari 2019, door Hendro Munsterman. Abortus is ‘geen mensenrecht’, zoals het ‘helaas in een wijdverspreide en gewortelde visie’ wordt gepresenteerd. Vaticaanstad Dat zei paus Franciscus afgelopen zaterdag tijdens…

Nota Medische ethiek van ministerie VWS en debat TK

Rijksoverheid. Auteur: minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Hugo de Jonge. Minister De Jonge (VWS) informeert de Tweede Kamer hoe het kabinet de komende jaren zal omgaan met medisch-ethische vragen en wat…

Ruim 21.000 Nederlanders zijn tegen wetsvoorstel abortuspil bij de huisarts

Gouda 6 september 2018, persbericht VBOK   Op donderdagmorgen 6 september bood de VBOK, namens 21.287 Nederlanders, de Tweede Kamer een petitie aan tegen het initiatiefwetsvoorstel van GroenLinks en PvdA…

Het taboe op abortus heeft twee kanten

Friesch Dagblad, 02 juli 2018, pagina 10. Auteur: Arthur Alderliesten is directeur van de Vereniging ter Bescherming van het Ongeboren Kind   Feminisme lijkt wat terug van weggeweest. Dat betekent ook vernieuwde aandacht voor…

Het abortuscijfer is het hoogst in de provincies Flevoland gevolgd door Noord- en Zuid-Holland

Abortusregistratie Nederland, 23 maart 2018   Het abortuscijfer is het hoogst in de provincies Flevoland gevolgd door Noord- en Zuid-Holland, met meer dan 11 zwangerschapsafbrekingen per 1.000 vrouwen van 15-44…

Elk jaar 500 Belgische vrouwen naar Nederland voor ‘late’ abortus

Gazet van Antwerpen, 15 maart 2018 Volgens de Belgische wet is abortus toegestaan tot 12 weken na de bevruchting, met een verplichte wachttijd van zes dagen. In Nederland is abortus...

Abortuspil via huisarts: onzorgvuldig voor de vrouw, respectloos voor het kind

Door Arthur Alderliesten – Directeur VBOK, 22 februari 2018. In het initiatief wetsvoorstel voor de abortuspil via de huisarts hebben GroenLinks en PvdA te weinig oog voor de complexe keuze waarvoor…

Zwangere als speelbal in politiek spel rond abortuspil

NPV / zorg voor het leven, 23 februari 2018 Auteur: Elise van Hoek-Burgerhart is manager beleidsbeïnvloeding   Groen Links en de PvdA vinden dat de huisarts voortaan de abortuspil moet…

Why are animals more important than unborn children?

The Spectator, 14 februari 2018 Auteur:  Ross Clark ‘Hoe kan het dat we zwijmelen over babykuikens, kalveren, puppy’s en de rest, en toch compleet onverschillig lijken voor de grootschalige vernietiging…

Interview met Ann Furedi: ‘Bij abortus telt alleen de moeder’

PVH 21e jaargang – 2014 nr. 3, p. 003 Bron: Trouw, door Marco Visscher, 30/11/14 Het is illegaal, maar van Ann Furedi mag zelfs een voldragen baby worden geaborteerd. De…

Alle reden voor evaluatie van abortuswet – Esmé Wiegman – van Mewppelen Scheppink & Elise van Hoek – Burgerhart

    Nieuwe ontwikkelingen – 2016 Alle reden voor evaluatie van abortuswet Esmé Wiegman – van Meppelen Scheppink Directeur NPV | Zorg voor leven Elise van Hoek – Burgerhart Beleidsmedewerker…

Kritiek op abortus krijgt vervolg in VVD

Charlotte Lockefeer van de Teldersstichting, het wetenschappelijk instituut van de VVD, verraste drie weken geleden met een uiterst kritisch stuk over abortus. Zij vertolkt in de VVD een minderheidsstandpunt, maar…

SGP: Stop orgaanhandel na abortus

Het kabinet moet via diplomatieke weg proberen de „ongewenste” praktijk van het commercieel verhandelen van organen van geaborteerde kinderen in de VS voorkomen.

U.S. House passes bill to defund Planned Parenthood

The U.S. House voted today on legislation to halt the taxpayer funding of Planned Parenthood, which has been caught harvesting the body parts of aborted babies, among other scandals.

Democrats Defeat Pro-Life Senate Bill Banning Late-Term Abortions After 20 Weeks

Senate Democrats today blocked a vote on a pro-life Senate bill to ban late-term abortions — a bill that would save as many as 18,000 unborn babies form abortions each…

Planned Parenthood Doesn’t Need More Money—Babies Need Rights

Marjorie Dannenfelser is the president of the Susan B. Anthony List, a pro-life political action committee.

Senate Democrats block GOP bill banning late abortions

The Senate failed on Tuesday to advance a bill that would ban most abortions after 20 weeks of pregnancy in a high-profile messaging vote held by Republican leaders ahead of…

Full, Unedited 8th Video Confirms Planned Parenthood Sells Fully Intact Aborted Babies

Today, the Center for Medical Progress released the full, uncut video of the conversation between undercover investigators form CMP and top officials with StemExpress, which buys aborted babies and their…

Het sterfgeval in een Utrechtse abortuskliniek. Na twee jaar nog steeds geen duidelijkheid – Dr Th.A.M. van der Horst

      PVH 10e jaargang – 2003 nr. 2, p. 53-56 Het sterfgeval in een Utrechtse abortuskliniek Na twee jaar nog steeds geen duidelijkheid Dr Th.A.M. van der Horst…

Praktische vragen en ervaringen vanuit de huisartsopleiding – C.D.M. Ruijs

    PVH 4e jaargang – 1997 nr. 4, p. 091-094   * * * * *     bezoekers Vandaag is het Meest recente wijziging 13 July, 2015 13:51…

Kroniek – Wat men moet weten over de abortuspil

      PVH 6e jaargang – 1999 nr. 4, p. 117-120 >   * * * * *         bezoekers Vandaag is het   Meest recente…

Psychische gevolgen van abortus en de rol van huisartsen – Prof.dr H. Jochemsen

      PVH 14e jaargang – 2007 nr. 1/2, p. 002-006 Psychische gevolgen van abortus en de rol van huisartsen Prof.dr H. Jochemsen directeur Prof.dr G.A. Lindeboom Instituut In deze…

Abortuspil bij de apotheek, onzorgvuldiger kan bijna niet

Als vrouwen onverwacht en ongewenst zwanger worden, horen ze hun verantwoordelijkheid als moeder niet zomaar af te kunnen breken met een pil, betogen Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink en Bart Bouter…

New Congressional Bill Would De-Fund Planned Parenthood Abortion Business

Just weeks after it announced that it killed another 327,000 unborn babies in abortions in its most recent fiscal year, Planned Parenthood faces a new Congressional bill to yank its…

Court protects Catholic-owned company from HHS mandate

Grand Rapids, Mich., Jan 7, 2015 / 05:15 pm (CNA/EWTN News).- The federal government cannot force a Catholic-owned Michigan company to provide insurance coverage for sterilization, contraceptives, and drugs that…

Vatican tells U.N. Abortion is a Form of Torture

NEW YORK, May 9 (C-FAM) The Vatican had strong words for U.N. experts who accused the Catholic Church of torture because of its teaching on abortion.

Pope Francis: Abortion is an “Unspeakable Crime,” Right to Life is Central Human Right

Pope Francis issued a strong condemnation of abortion today, calling abortion an “abominable crime” and saying the right to life is the central human right.

Thema's aangaande Levensbegin (publicaties), Thema’s aangaande mensenrechten (publicaties)
Over de waarde en morele status van de foetus
Jaargang 24 - 29 maart 2017

PVH 21e jaargang – 2014 nr. 4    p. 002 Door Mr Bart Bouter advocaat bij Janssens Den Boef Advocaten en Ronald Zoutendijk directeur Siriz en Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink directeur NPV-Zorg…

Thema's aangaande Levensbegin (publicaties), Thema’s aangaande mensenrechten (publicaties)
Vermist: de rechtsbescherming van het ongeboren kind
Jaargang 24 - 29 maart 2017

PVH 21e jaargang – 2014 nr. 1,    p. 002 Door mr. Don Ceder Een landelijke abortusdiscussie staat 30 jaar na de officiële inwerkingtreding van de Wet afbreking Zwangerschap (WAZ) weer op…

Thema's aangaande Levensbegin (publicaties), Thema’s aangaande mensenrechten (publicaties)
Embryo en christelijke mensvisie
Jaargang 24 - 29 maart 2017

PVH 20e jaargang – 2013 nr. 1, p. 004 Door Prof. dr W.J. Eijk Mgr. W.J. Eijk is de aartsbisschop van Utrecht en sinds 18 februari 2012 kardinaal. Hij werd…

Thema's aangaande Levensbegin (publicaties), Thema’s aangaande mensenrechten (publicaties)
Postnatale abortus: waarom zou een baby moeten leven?
Jaargang 24 - 29 maart 2017

PVH 19e jaargang – 2012 nr. 2, p. 039-0445 Door Mr Bart Bouter, advocaat bij Janssens Den Boef Advocaten, Houten Dr R. Seldenrijk, Directeur van de Nederlandse Patiënten Vereniging (NPV)…

Thema's aangaande Levensbegin (publicaties), Thema’s aangaande mensenrechten (publicaties)
Huidige abortuswetgeving en –praktijk vertonen inconsistenties
Jaargang 23 - 1 augustus 2016

PVH 23e jaargang – 2016 nr. 1, p. 002 Door Drs. Ward J.A. Biemans SJ Spirituaal van het Ariënsinstituut, de priesteropleiding van het Aartsbisdom Utrecht Samenvatting De huidige abortuswetgeving en…

Thema's aangaande Levensbegin (publicaties)
EINDE VAN EEN LIBERALE DWALING – ABORTUSWETGEVING HERZIEN
Jaargang 23 - 28 maart 2016

PVH 23e jaargang – 2016 nr. 1, p. 001 Artikel met toestemming overgenomen uit Liberaal Reveil Door Mw. Charlotte A.M. Lockefeer – Maas MA Wetenschappelijk medewerker bij de TeldersStichting en…