Duiding
Rechten van patiënten
De schriftelijke weigering

De schriftelijke weigering -of wilsverklaring- conform de WGBO ziet op verklaringen over normale medische behandelingen, die de patiënt heeft afgelegd toen hij nog wilsbekwaam was, maar die eventueel gebruikt moeten worden in een situatie waarin de patiënt dat niet meer is. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan een non-reanimatieverklaring. Deze verklaring moet onderscheiden worden van een euthanasieverklaring. De euthanasieverklaring behelst een verzoek euthanasie te plegen, dit gaat om een strafbaar feit, mits aan de zorgvuldigheidscriteria worden voldaan conform de Wet Levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding  (WtL).

Toepassing in de praktijk

Ondanks deze regeling in de WGBO, verkeren hulpverleners in de praktijk vaak in een lastig parket. Allereerst moet de hulpverlener beoordelen of de verklaring inderdaad afkomstig is van de patiënt. Vervolgens of de patient toen hij/zij de verklaring aflegde wél in staat was tot een redelijke waardering van zijn/haar belangen. Vervolgens moet de hulpverlener interpreteren wat de bedoeling was. Als de bedoeling duidelijk was, moet de hulpverlener tenslotte nog eens overwegen of hij niettemin wegens gegronde redenen van de verklaring moet afwijken. Verhelderend kan het zijn als een vertegenwoordiger c.q. vertrouwenspersoon is aangewezen in de wilsverklaring voor het geval wilsonbekwaamheid optreed. De bevoegdheid van de vertegenwoordiger is vooral geregeld in art. 465 van de WGBO. Ook zorgwensen kunnen in een wilsverklaring worden vastgelegd.

Wilsverklaring tips

Het is belangrijk dat de wilsverklaring met de huisarts wordt besproken. De arts weet dan precies wat u wilt. En hij kan vertellen wat hij voor u kan doen. Tips voor het gesprek met uw arts staan in de brochure ‘Spreek op tijd over uw levenseinde‘ van artsenorganisatie KNMG. Zie bijvoorbeeld verder ook:  Koppeling naar levenswens verklaring NPV.

Wilsverklaring inzake euthanasie: Koppeling naar Kamerbrief handreiking schriftelijke wilsverklaring inzake verzoek tot euthanasie 

Koppeling naar wetgeving

Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) 

Zie verder ook wetgeving bij thema’s aangaande levenseinde

Jurisprudentie

Jurisprudentie volgt later

Vervolgd om de wilsverklaring

MC, 21 november 2018, achter het nieuws. Auteur: Eva Nyst.   Rechtszaak moet helderheid bieden over wilsvraag bij wilsonbekwame patiënten. Voor het eerst in de geschiedenis van de euthanasiewet stelt…

Verpleeghuisarts vervolgd voor euthanasie bij demente vrouw

Openbaar Ministerie, 9 november 2018. Een verpleeghuisarts die in april 2016 euthanasie uitvoerde bij een 74-jarige demente en wilsonbekwame vrouw, wordt vervolgd. Het College van procureurs-generaal heeft dit besloten op basis van…

‘Invulling euthanasiecriteria aan update toe’

MC, 18 oktober 2018, interview. Auteur: Eva Nyst. Bij gevorderde dementie is vooral vaststellen vrijwilligheid lastig. Een net verschenen verkenning van Verenso zet het stoplicht voor euthanasie bij dementie op…

Groot deel van de wilsverklaringen voor euthanasie blijkt nutteloos

Trouw, 22 augustus 2018, rubriek samenleving. Auteur: Dirk Waterval. Wie denkt er te zijn met een wilsverklaring kan bedrogen uitkomen: ruim de helft van deze verklaringen is verouderd. Een groot…

Zelfs een up-to-date wilsverklaring voor euthanasie biedt geen garantie

TROUW, OPINIE, dinsdag 4 september 2018 Auteur: prof. mr. dr. M.A.J.M. (Martin) Buijsen.  Martin Buijsen (1963) is hoogleraar Recht & gezondheidszorg aan de Erasmus School of Law (ESL) en het Instituut Beleid…

Te veel complicaties bij de behandelingsovereenkomst

Auteur: Prof. mr. J.C.J. Dute Jos Dute is hoogleraar gezondheidsrecht, Faculteit der Rechtsgeleerdheid, Radboud Universiteit Nijmegen, en lid van de redactie van TvGR. Bron: Tijdschrift voor Gezondheidsrecht, afl. 3, 2018…

Hoezo ‘het staat niet in het protocol’?

Medisch Contact, 21 februari 2018 Auteur: drs. Roel van Oosten, voormalig predikant in Warnsveld, nu coach van predikanten. Roel van Oosten kreeg slokdarmkanker en koos ervoor om van een operatie af…

Een wilsverklaring kan een mondeling verzoek niet vervangen

Medisch Contact 10 januari 2018 Een wilsverklaring kan een mondeling verzoek niet vervangen’ Ethicus stapt uit de toetsingscommissie euthanasie Interview door Eva Nyst met Berna van Baarsen (1957) Berna van...

Artsen en notarissen stemmen werk rond levenseinde af

Medisch Contact, 13 september 2017 Achter het nieuws, door Eva Nyst Patiënten bespreken wensen omtrent hun levenseinde niet alleen met de dokter, maar ook met de notaris. Alleen weten beide…

De betekenis van de schriftelijke wilsverklaring – Prof. dr G.A. den Hartogh, artikel overgenomen uit het Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2015

    PVH 22e jaargang – 2015 nr. 1, p. 001  De betekenis van de schriftelijke wilsverklaring Artikel overgenomen uit het Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2015 Prof. dr G.A. den Hartogh…